دبستان دخترانه شاهد امیرخانی

نام ماده: اسید سولفوریک (Sulfuric acid)

نام تجاری: سولفوریک اسید(Sulfuric acid)

نام های دیگر: جوهر گوگرد،سولفات دی هیدروژن،اسید باطری

فرمول شیمیایی: H2SO4

کاشف: جابربن حیان

موارد مصرف: تهیه ی کود های شیمیایی،امور پالایشگاه نفت،صنایع فولاد و متالوروژی، صنایع شیمیایی،باطری خودرو

مجتمع های تولید کننده: پتروشیمی رازی

اطلاعات ایمنی: در اثر تماس با چشم در اكثر موارد باعث صدمات شديد، كوري مي شود. تماس آن با پوست سبب تحريكات شديد پوستي شده و خوردن آن سبب سوختگي هاي شديد در دهان و مري ، درد شكمي به همراه اسهال و استفراغ مي شود. قابل احتراق نمي باشد.

نیتریک اسید:

نام ماده: نیتریک اسید

نام تجاری: نیتریک اسید

نام دیگر: جوهر شوره

فرمول شیمیایی: HNO3

موارد مصرف: کود های نیتروژن دار،ساخت نیتروگلیسرین،ساخت رنگ

توضیحات متفرقه: در سده ی شانزدهم از نیتریک ااسید برای جدا سازی نقره از طلا استفاده می شد،نیتریک اسید را از شوره بدست می آوردند بدین طریق که سولفات آهن یا زاج را در حالت گرم روی شوره اثر می دادند.این طریق تولید نشان می دهد که شوره ی مصرفی،خالص بوده است.به ترکیبی از دو ماده،کمی ماسه،آهک و یا سفال شککسته می افزودند،ماده بدست آمده را در یک شیشه ی کوچک درب دار می ریختند.این شیشه ها را در کوره ی آهک پزی می گذاشتند که می توانست دو ردیف از این ششیشه ها را که هر ردیف چهار شیشه بود در بر گیر. این شیشه ها را تا گردن در خاک یا خاکستر،که سبب پخش گرما و جلوگیری از ترک برداری شیشه می شد،قرار می دادند. از در پوش شیشه ها لوله هایی خارج می شد که به همین تعداد شیشه های مایع کننده،برروی سکویی خارج از کوره متصل بودند. همه ی اتصالات به دقت آب بندی می شدند. حرارت نخست معتدل بود تا ماده ی خام درون شیشه ها خشک شود،سپس هر شش ساعت به ششش ساعت حرارت را زیاد می کردند،گاز های نیترو بوسیله ی آب تبلور نمکها،ه خارج کشیده می شد. هر وقت رنگ محصول تقطیر نشان می داد که تجزیه رسیده است ،حرارت را به تدریج کم می کردند.

روش سولفات آهن باز به وسیله ی گلوبر شرح داده شده است.این روش بدون شک تا آغاز سد ی هجدهم،تنها روش مورد استفاده برای این تولید بود. انگلیسی ها و هندی ها تا مدت ها بعد هم از روش سولفات آهن استفاده می کردند،اما در فرانسه روش آلومین جای آن را گرفت. در سده ی پیش،تولید کننگان اسید نیتریک گمان می بردند که بازده تولید با روش آلومین از بازده آن با سولفات آهن کمتر است.پس از آن نظر مخالف غلبه یافت بدون اینکه معلوم شود که بر پایه کدام مشاهدات این تغییر عقیده ایجاد شده است.بدیهی است که کار آزمایشگاهی در این عمل بی تاثیر بوده است،محتوای کتاب های شیمی شامل دستور های نسخه مانندی است که مولفان آنها از عمل کنندگان دریافت داشته اند .گویا تغییرات در روش های سنتی در نتیجه ایجاد بازار بهتر و تقاضا های بیشتر بوده است. اسید نیتریک خالص (HNO3) در41.6- در جه ی سانتیگراد ذوب شده ،تولید مایع بی رنگی می کند،اما نسبت به درجه حرارت و درجه ی تابش نور بر آن،گستره رنگ آن از زرد تا قرمز متمایل به قهوه ای متغیر است. این تغییرات نتیجه ی تجزیه ی آن طبق واکش زیر است:

2HNO3→2NO2+H2+1/2 O2

به این علت ظرف های محتوی آن،همیشه تحت فشار کنترل شده می باشد. اسید نیتریک با آب قابل احتراق است و محلول آن آزئوتروپی را تشکیل می دهد که نقطه ی جوش آن برابر با 121.9 درجه سانتیگراد است که شامل 68.7% وزنی HNO3می باشد.

روش های تهیه ی اسید نیتریک امروزه در تولید صنعتی اسید نیتریک،آمونیاک به عنوان ماده ی اولیه استفاده می شود.

از ظر تارخی اسید نیتریک اولین بار از اثر اسید سولفوریک روی نیترات سدیم (شوره شیلی)بدست آمد.واکنش در کوره هایی با دمای 150 تا 170 درجه سانتیگراد صورت می گیرد. اسید بدست آمده ،دارای غلظت 95 تا 97 درصدی است.

روش بریک لند (Brikeland) : در این روش می توانیذد اسید نیتریک را از اکسید نیتریک مطابق شکل زیر بدست آورد.

N2+O2→2NO+43Kcal

تبدیل NO به HNO3 با اکسیداسیون و هیدراتاسیون انجام می گیرد. در این فرایند بخاطرر کم بودن غلظت NO ، علاوه بر هزینه ی انرژی الکتریکی،مقداری گاز نیز باید در جریان باشد ضمنا دمای بالا نیز باعث واکنش عکس و تجزیه ی NO می شود.

سنتر اسید نیتریک از آمونیاک : امروزه اسید نیتریک بطور صنعتی ازآمونیاک تهیه می شود. برای این کار لازم است که ماده ی اولیه را با هوا به اکسید نیتروژن تبدیل کرد

اسید سیتریک

نام ماده: اسید سیتریک

نام تجاری: سیتریک اسید

نام های دیگر: جوهر لیمو

فرمول شیمیایی: C5H6O7

موارد مصرف: کنترل PH در واحد های صنعتی غیر غذایی،صنایع دارویی،خوراکی،آرایشی و بهداشتی

فسفریک اسید:

نام ماده: فسفرسک اسید

فرمول شیمیایی: H3PO4

موارد مصرف: مواد شوینده،کود های فسفر دار،به عنوان ازودنی در نوشابه های گاز دار،زدودن زنگ آهن به عنوان کاتالیست در ساخت آسپرین

هیدرو کلریک اسید:

نام ماده: هیدرو کلریک اسید

نام های دیگر: جوهر نمک

فرمول شیمیایی: HCL

موارد مصرف: محلول رقیق آن در تمیز کردن دست شویی و باز کردن گرفتگی مجرای فاضلاب ها

کربنیک اسید:

نام ماده: کربنیک اسید

فرمول شیمیایی: H2CO3

موارد مصرف: گاز موجود در نوشابه ی گاز دار